Monthly Archives: Styczeń 2017

Agiasma

agiasma

W tłumaczeniu z greckiego „agiasma” jest „świętością”. Tak nazywają wodę, poświęconą w szczególny sposób. Święcenie wody bywa małe i wielkie: małe dokonywane jest w ciągu roku wielokrotnie, a wielkie – tylko w święto Chrztu Pańskiego.

W rosyjskim narodzie istnieje dziwne podanie: jakoby Chrzest i Objawienie Pańskie – nie jedno i to samo, również i woda, którą poświęcają w wigilię, 18 stycznia, – to woda bogojawlenskaja, a ta, co poświęcona 19, – krieszczenskaja. Podanie to o tyle jest mocne, że szczerze wierzący ludzie starają się nabrać świętej wody dwa dni po kolei i przechowują ją potem w różnych naczyniach, bojąc się zmieszać. To bezsensowny przesąd. I w święto i w wigilię woda wyświęca się tak samo, w pamięć zejścia Pana Boga Jezusa Chrystusa w wody rzeki Jordan. Krieszczenskaja woda posiada szczególną łaskę i ludzie to wiedzą (albo czują). W to święto świątynie wypełniają się narodem, jest nawet pewien typ „parafian”, którzy przychodzą do cerkwi raz do roku – „za wodiczkoj”.

Lecz o co modlą się w czasie wielkiego wodooswiaszczenija? O to, żeby woda ta wyświęciła się siłą i działaniem i zejściem Świętego Ducha. O to, żeby była ona darem uświęcenia, wybawienia od grzechów, uzdrowienia duszy i ciała. O to, żeby otrzymała  błogosławieństwo Iordanowo. Żeby odpędzała wszelkie knowanie widocznych i niewidocznych wrogów. Żeby woda ta doprowadzała do życia wiecznego. Żebyśmy i my przez spożycie tej wody i objawienie Ducha Świętego otrzymali błogosławieństwo (oświecenie). Wielka modlitwa – wielka i świętość.

Chrzest Pański poświęcił samą istotę wody. Każda woda, wzięta tego dnia, zawiera zastaw (pierwiastek) łaski. Dlatego ten, kto nie jest w siłach przyjść do cerkwi z powodu własnej niemocy albo odległości świątyni, może nabrać wody z każdego źródła, nawet spod wodociągowego kranu i używać jak świętej.

Agiasmę pić  trzeba na czczo, z rana, jednak w chwili kiedy szczególnie potrzebujemy pomocy Bożej można pić o każdej porze dnia i nocy. Przechowywać – w oddzielnym miejscu, najlepiej obok domowych ikon (w żadnym wypadku nie w lodówce!) Przy traktowaniu z bojaźnią bożą święta woda pozostaje świeżą i ma przyjemny smak przez długi czas. Można nią pomazać się, dodawać stopniowo do jedzenia, kropić mieszkanie. Ludzie, którym zabroniono przyjmować Priczstije z powodu pokuty, przyjmują agiasmę jak duchowe pocieszenie.

Trochę szkoda, że cud wielkiego święcenia bywa tylko jeden razu w roku i tak rzadko można słyszeć wzruszające tropariony:

„Hłas Hospodień na wodach wopijet, hłahola: priiditie, priimitie wiej ducha premudrosti, ducha razuma, ducha stracha Bożija, jawlszahosia Christa.”

„Głos Pański na wodach woła, mówiąc: przyjdźcie, przyjmijcie powiew ducha mądrości najwyższej, ducha rozumu, ducha strachu Bożego, Chrystusa który się zjawił…”

Categories: Bez kategorii, ETYKA CERKIEWNA, MODLITWY PRAWOSŁAWNE, POUCZENIA ŚWIĘTYCH OJCÓW, PRAWOSŁAWIE | Dodaj komentarz

IGUMEN KIRIŁŁ SACHAROW: „O decyzji Lokalnego Soboru 1971 roku dotyczącej starych i nowych obrzędów w sprawie uznania ich za jednakowo ważne i mające taką samą siłę zbawczą prawie nic nie wiedzą

 

 

 

Od redakcji:

 

Psychologiczne trudności w adaptacji tych, którzy wstąpili do Cerkwi są problemem wszystkich istniejących wspólnot staroobrzędowców, a także staroobrzędowych parafii w łonie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej (jednowiercy). Czasami przechodzień przypadkowo wchodzi do jakiejś świątyni i stara się wykonywać czynności modlitewne i obrzędowe według „nowego stylu” (na przykład rzuca się całować po kolei wszystkie ikony), ale okazuje się, że jest to świątynia staroobrzędowców i podobne praktyki tutaj są źle widziane. Może powstać nie komfortowa, żenująca sytuacja.

 

Zdarza się, że człowiek dowiaduje się o dawnym Prawosławiu (starowierstwie) z książek, filmów lub mediów i postanawia odwiedzić staroobrzędową świątynię lub nawet przyłączyć się do Cerkwi staroobrzędowej. Jednak jest on całkowicie pozbawiony wiedzy o zachowaniu się w świątyni. Dlatego człowiek czasem boi się przekroczyć nawet próg świątyni. Ponieważ, gdy wejdziesz do niej i nagle coś nie tak zrobisz albo wyglądać będziesz nie tak, jak jest to przyjęte. Popatrzą na ciebie krzywo, a co gorsza – powiedzą coś osądzającego, a nawet pokażą na drzwi. Popsuje się nastrój, a nawet uraz może będzie trwał przez całe życie. Wiele osób obawiając się tego, woli wcale nie wchodzić do cerkwi i obchodzi ją z boku. Tak więc człowiek odkłada z roku na rok swój powrót do Boga.

 

Dzisiaj rozmawiamy z igumenem Kiryłem  (Sacharowem), nastojatielem moskiewskiej świątyni starego obrządku Św. Nikoły w Biersieniewce Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Moskiewskiego Patriarchatu (RCP MP). Jakie działania są podejmowane we wspólnocie jednowierców wobec tych, którzy przyszli do cerkwi, aby nauczyć ich podstaw starego rytu życia cerkiewnego? Co u ludzi mało związanych z cerkwią (ros.- малоцерковных) wzbudza niepokój lub odrzuca w starym obrządku? Kto i jak tłumaczy ludziom, którzy przypadkowo trafili do świątyni o cechach szczególnych Służby Bożej, wyglądzie zewnętrznym, znaku krzyża? Z wywiadu poznamy odpowiedzi na te i inne pytania.

1476995271-2942kiril_saharov

 

Igumen Kirił (opat Cyryl Sacharow)

 

Jak ważną jest katechizacja? Czy można ją prowadzić wszędzie?

Katecheza z pewnością jest ważna. Życie parafialne naszej świątyni nasycone jest elementem edukacyjnym. Oto właśnie tylko co zakończyła się sobotnia wieczernia i zaczęto czytać łumaczenie do 20 Kathismy* Psalmów. W godzinach porannych po Liturgii  była rozmowa na temat historii Cerkwi. Rozmawiano o Iwanie Groźnym: czy był on zamieszany w zabójstwo metropolity Filipa (jego imienia nie ma w Carskim Synodikonie). Dyskutowano o tym, jak odnosili się do Cerkwi Imperatorowie (Carowie) Piotr i Paweł, Imperatorowa (Caryca) Katarzyna. Podczas posiłku czytano kazanie na Ewangelijne czytanie niedzielne (zaczęto je czytać w świątyni po końcowych pokłonach równolegle z czytaniem dziękczynnych modlitw po Eucharystii(ros.- по Святом Причащении). Pod koniec kolacji, zaproponowałem trzem mężczyznom i trzem kobietom, aby wypowiedzieli się na temat jednego z tekstów Pisma Świętego, wiszącego na ścianie trapeznej (o fałszywych prorokach). Pod koniec kolacji (w okresie letnim odbywa się ona na terenie cerkwi) czytałem i komentowałem wypowiedzi słynnego Starca Ojca Nikoły Gurjanowa z wyspy Zalit (mówił on, że nastanie taki czas, kiedy ludzie będą bronić Cerkiew przed hierarchami. Ciekawostką jest, że pewnemu kapłanowi RCP MP Starzec błogosławił przejście do staroobrzędowców). Kilka osób, które przyszły po raz pierwszy, po zwiedzaniu świątyni zostali zaproszeni na posiłek i wzięli udział w rozmowie. Myślę, że nawet najmniejszemu obrzędowi modlitewnemu powinno towarzyszyć kazanie kapłana lub czytanie nauk. Na jakiejkolwiek imprezie modlitewnej, na którą został zaproszony kapłan, pożądane jest, aby on wystąpił.

 

 

 

*/*/  – (ros.- чинопоследование) – obrzęd modlitewny, w którym stopniowe połączenie modlitw, pieśni cerkiewnych i działań tworzy w całości określoną Służbę Bożą

1458731299-6417kirill_saharov_interviu_vocerkovlenie_4

Na terenie świątyni Św. Nikoły na Biersieniewce, w domu gościnnym podczas posiłków za każdym razem są czytane komentarze i nauki Ojców Świętych.

Czytaj dalej

Categories: Bez kategorii | Dodaj komentarz

Patriarcha Makary – „winorośl rzymskiego tronu”

 

 

 

Od redakcji:

 

Kontynuujemy publikację materiałów, poświęconych smutnej dacie jubileuszowej – 350. rocznicy Wielkiego Soboru Moskiewskiego lat 1666-1667.

 

***

W ostatnich latach coraz częściej zaczęto mówić o tym, że główni aktorzy tego Soboru byli w ten czy inny sposób powiązani z Watykanem. Niektórzy z nich, jak Metropolita Paisjusz Ligarides, byli tajnymi Katolikami, inni, jak mówią dzisiaj, byli „agentami wpływu”. Jak się okazało, jednym z nich był znany patriarcha Antiochii Makary. Witryna «Русская вера» („Russkaja Wiara”) dziś po raz pierwszy publikuje w języku rosyjskim list patriarchy Makarego, w którym ujawnia się charakter stosunku tego wschodniego hierarchy do Kościoła Katolickiego.

1477861086-3076patriarh_makariiy2_2

Patriarcha Paisjusz Aleksandryjski. Miniatura z «Титулярника» (pol.-„Tytularnika”)

 

Patriarcha Makary, który zajmował tron Antiochii w latach 1647 – 1672, był w Rosji dwukrotnie – w latach 1656-57 i 1666-67. Pierwsza podróż jest szczegółowo opisana w książce Pawła Aleppskiego (Podróż patriarchy Antiochii Makarego do Rosji w połowie XVII wieku, opisana przez jego syna, archidiakona Pawła Aleppskiego. M., 2005). Tu, między innymi, ujawniona została rola Makarego w przekleństwie „dwojepierstija” (ros.- двуперстия; czyli żegnania się dwoma palcami – A.L.) i anulowaniu ponownego chrztu Katolików. Po raz drugi Makary wraz z patriarchą Aleksandrii Paisjuszem przyjechał do Moskwy na Sobór, który obalił patriarchę Nikona i jednocześnie zatwierdził w najostrzejszych sformułowaniach jego reformę, wydał na staroobrzędowców anatemę i na ukaranie przez władzę świecką.

 

Oto co pisze Paweł Aleppski odnośnie „dwojepierstija” (ros.-двуперстия):

 

Po tym Nikon zaczął mówić o znaku krzyża, ponieważ Rosjanie nie żegnają się na podobieństwo nam złożonymi trzema palcami, lecz układają je podobnie jak biskup, kiedy błogosławi. Jednocześnie Nikon również powołał się na świadectwo naszego władyki patriarchy. O tej kwestii nasz nauczyciel jeszcze wcześniej mówił Nikonowi, że taki znak krzyża jest niedopuszczalny; i teraz publicznie za pośrednictwem tłumacza, powiedział, co następuje: „W Antiochii, a nie w innym miejscu, wierzący w Chrystusa (po raz pierwszy) zostali nazwani Chrześcijanami. Stamtąd rozprzestrzeniły się obrzędy. Ani w Aleksandrii, ani w Konstantynopolu, ani w Jerozolimie, ani na Synaju lub na górze Athos, ani nawet w Wołoszczyźnie i Mołdawii, ani na ziemi Kozaków nikt tak się nie żegna, ale wszystkimi trzema złączonymi palcami. (Podróż Antiocheńskiego …, s. 358)

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Patriarcha Antiochii Makary (początek XVII w. – 1672 r.), fot. G. Czistiakow

Czytaj dalej

Categories: ETYKA CERKIEWNA, PRAWOSŁAWIE, STRONA GŁÓWNA | 1 komentarz